آموزش

فیلتر بخار روغن چیست؟

فیلتر بخار روغن چیست؟
۴.۴
(۵۲)

فیلتر بخار روغن چیست؟

مقدمه

فیلتر بخار روغن یکی از اجزای مهم در سیستم‌های موتور خودروها و ماشین‌آلات صنعتی است. این فیلتر وظیفه تصفیه و حذف بخارهای روغن موجود در سیستم تهویه موتور را بر عهده دارد. بخار روغن در اثر فشار و حرارت بالا در داخل موتور تولید می‌شود و اگر کنترل نشود، می‌تواند باعث آلودگی سیستم‌های مختلف موتور و کاهش راندمان آن شود. در این مقاله به بررسی عملکرد، اهمیت، و مزایای استفاده از فیلتر بخار روغن می‌پردازیم.


۱. فیلتر بخار روغن چیست؟

فیلتر بخار روغن قطعه‌ای است که برای حذف بخارهای روغن و ذرات آلوده از هوای سیستم تهویه موتور طراحی شده است. این فیلتر در مسیر سیستم PCV (Positive Crankcase Ventilation) یا تهویه کارتر قرار می‌گیرد.

وظایف اصلی فیلتر بخار روغن:

  • جداسازی بخارهای روغن از هوای خروجی موتور
  • جلوگیری از ورود ذرات آلوده به سیستم‌های احتراق و توربو
  • حفظ سلامت موتور و کاهش آلودگی محیط زیست

۲. نحوه عملکرد فیلتر بخار روغن

موتورهای احتراقی به دلیل فشار بالا در محفظه کارتر، بخارهای روغنی تولید می‌کنند که باید از سیستم تهویه خارج شوند. فیلتر بخار روغن به صورت زیر عمل می‌کند:

  1. بخار روغن از محفظه کارتر به سمت سیستم تهویه منتقل می‌شود.
  2. فیلتر بخار روغن، ذرات روغنی و آلاینده‌ها را جذب کرده و از ورود آن‌ها به سیستم احتراق یا توربو جلوگیری می‌کند.
  3. هوای تمیز شده به سیستم ورودی هوا یا محیط بازگردانده می‌شود.

۳. اهمیت استفاده از فیلتر بخار روغن

۳.۱. جلوگیری از آلودگی سیستم احتراق

بخار روغن می‌تواند به دریچه‌های ورودی هوا، توربوشارژر و سیستم‌های احتراق وارد شود و باعث کاهش راندمان موتور شود. فیلتر بخار روغن از این اتفاق جلوگیری می‌کند.

۳.۲. کاهش مصرف سوخت

ورود بخار روغن به سیستم احتراق می‌تواند باعث احتراق ناقص سوخت و افزایش مصرف سوخت شود. فیلتر بخار روغن با تصفیه هوای ورودی، به بهبود راندمان موتور کمک می‌کند.

۳.۳. افزایش عمر مفید موتور

ذرات روغن و آلودگی‌ها می‌توانند به قطعات حساس موتور مانند دریچه‌های ورودی، توربو و سیستم‌های تزریق سوخت آسیب برسانند. فیلتر بخار روغن این ذرات را حذف کرده و عمر مفید موتور را افزایش می‌دهد.

۳.۴. کاهش آلودگی محیط زیست

بخارهای روغن علاوه بر آسیب به موتور، می‌توانند آلودگی هوا را افزایش دهند. استفاده از فیلتر بخار روغن، از انتشار این آلودگی‌ها جلوگیری می‌کند.


۴. انواع فیلتر بخار روغن

۴.۱. فیلترهای معمولی

این نوع فیلترها برای جذب بخارهای روغن و ذرات آلودگی از مواد جاذب ساده مانند کاغذ یا فوم استفاده می‌کنند.

  • مزایا: ارزان و ساده.
  • معایب: نیاز به تعویض یا شستشوی مکرر.

۴.۲. فیلترهای بازچرخانی (Catch Can)

این فیلترها بخار روغن را جمع‌آوری کرده و امکان تخلیه آن را فراهم می‌کنند.

  • مزایا: عملکرد بهتر و قابلیت نگهداری آسان‌تر.
  • معایب: هزینه بالاتر.

۴.۳. فیلترهای چندلایه

این فیلترها از چندین لایه برای تصفیه موثرتر بخارهای روغن استفاده می‌کنند.

  • مزایا: قدرت تصفیه بالا.
  • معایب: نیاز به نگهداری دقیق.

نحوه عملکرد فیلتر بخار روغن

فرآیند تصفیه در فیلتر بخار روغن معمولاً در سه مرحله انجام می‌شود:

۱. ورود گاز آلوده به فیلتر

گاز حاوی بخار روغن از مسیر تهویه میل‌لنگ یا خروجی کمپرسور وارد فیلتر می‌شود.

۲. جداسازی مکانیکی و همرفتی

در داخل فیلتر، مسیر عبور گاز به‌گونه‌ای طراحی شده که سرعت جریان کاهش پیدا می‌کند. ذرات درشت‌تر روغن به دیواره فیلتر برخورد کرده و ته‌نشین می‌شوند.

۳. جذب ذرات ریز توسط مدیای فیلتر

ذرات ریزتر بخار روغن از میان لایه‌های الیافی یا فوم مخصوص عبور کرده و در آن به دام می‌افتند. روغن جمع‌شده سپس به‌صورت قطره‌ای به مخزن یا کارتل برمی‌گردد و هوای خروجی تقریباً فاقد هرگونه بخار روغن خواهد بود.


ساختار فیلتر بخار روغن

فیلتر بخار روغن معمولاً از اجزای زیر تشکیل شده است:

  • بدنه فلزی یا آلومینیومی مقاوم به حرارت
  • مدیای فیلتراسیون میکرونی (معمولاً از الیاف شیشه‌ای یا پلی‌استر)
  • شبکه‌های داخلی برای تغییر جهت جریان هوا
  • مجرای تخلیه روغن به کارتل یا مخزن برگشتی
  • خروجی هوای تصفیه‌شده به محیط یا مسیر تنفسی موتور

انواع فیلتر بخار روغن

  1. فیلتر بخار روغن میل‌لنگ (Crankcase Breather Filter)
    • مخصوص موتورهای دیزلی و بنزینی سنگین
    • نصب بین کارتل و سیستم تهویه موتور
  2. فیلتر بخار روغن کمپرسور (Oil Mist Separator)
    • کاربرد در کمپرسورهای اسکرو و پیستونی
    • بازگرداندن بخار روغن به مدار و کاهش مصرف روغن
  3. فیلتر بخار روغن صنعتی
    • در صنایع غذایی، دارویی و پتروشیمی برای جلوگیری از آلودگی محیط کار

مزایای استفاده از فیلتر بخار روغن

  • کاهش آلودگی محیط زیست (Emission Control)
  • صرفه‌جویی در مصرف روغن موتور
  • جلوگیری از چرب شدن فیلتر هوا و سنسورهای MAP/MAS
  • افزایش عمر موتور و کمپرسور
  • کاهش بخارات مضر و دود روغن
  • کمک به استانداردهای زیست‌محیطی (EPA و EURO)

علائم خرابی فیلتر بخار روغن

  • نشت روغن از قسمت بالای موتور یا سیستم تهویه
  • افزایش فشار در کارتل (Crankcase Pressure)
  • دود آبی از اگزوز
  • آغشته شدن فیلتر هوا به روغن
  • افزایش غیرعادی مصرف روغن موتور

در صورت مشاهده این علائم، لازم است فیلتر بخار روغن بازبینی و در صورت گرفتگی یا اشباع، تعویض شود.


برندهای معتبر فیلتر بخار روغن

برندکشور سازندهویژگی خاص
MANN-FILTERآلمانراندمان بالا در جذب بخارهای ریز روغن
Fleetguard (Cummins)آمریکاطراحی دقیق برای موتورهای دیزلی صنعتی
Donaldsonآمریکافیلترهای صنعتی با قابلیت برگشت روغن
Hengst / Mahleآلمانمدیای نانوالیاف با افت فشار کم
سرکان (ایران)ایرانگزینه اقتصادی برای کامیون و ماشین‌آلات داخلی

کاربرد فیلتر بخار روغن در ماشین‌آلات سنگین

  • کامیون‌های دیزلی (ولوو، بنز، اسکانیا، مان)
  • ژنراتورهای صنعتی (Cummins، Perkins، Caterpillar)
  • کمپرسورهای اسکرو و پیستونی
  • لودر، بولدوزر و ماشین‌آلات راهسازی
  • تجهیزات صنعتی و کارخانه‌ای با تهویه روغن‌دار

سوالات متداول (FAQ)

۱. آیا همه موتورهای دیزلی به فیلتر بخار روغن نیاز دارند؟
بله، تقریباً تمام موتورهای دیزلی مدرن دارای سیستم تهویه میل‌لنگ با فیلتر بخار روغن هستند تا از خروج روغن به محیط جلوگیری شود.

۲. هر چند وقت یک‌بار باید فیلتر بخار روغن تعویض شود؟
معمولاً هر ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت کارکرد یا طبق دستور سازنده.

۳. آیا تمیز کردن فیلتر بخار روغن ممکن است؟
در برخی مدل‌های فلزی بله، اما فیلترهای کاغذی یا فیبری باید تعویض شوند.

۴. فیلتر بخار روغن خراب چه آسیبی می‌زند؟
باعث افزایش فشار در کارتل، نشت روغن و آسیب به واشرها و در نهایت کاهش راندمان موتور می‌شود.

۵. از کجا فیلتر بخار روغن اصلی بخرم؟
از فروشگاه‌های معتبر مانند فیلتر مهدی در تهران که تنوع برند و مشاوره تخصصی ارائه می‌دهد.


معرفی فیلتر مهدی

فیلتر مهدی از سال ۱۳۷۴ تاکنون، به‌عنوان بزرگ‌ترین و معتبرترین فروشگاه فیلتر در ایران فعالیت می‌کند و تخصصی‌ترین مرکز تأمین فیلتر بخار روغن، فیلتر هوا، فیلتر روغن، فیلتر سوخت و فیلتر هیدرولیک برای ماشین‌آلات سنگین، کمپرسورهای صنعتی و ژنراتورها است.

مزایای خرید از فیلتر مهدی:

  • تنوع برندهای اصلی مانند Donaldson، Fleetguard، MANN و Hengst
  • تضمین اصالت و کیفیت فیلترها
  • مشاوره فنی تخصصی برای انتخاب فیلتر متناسب با مدل دستگاه
  • ارسال سریع به سراسر ایران
  • قیمت رقابتی و موجودی دائمی انواع فیلتر صنعتی

اگر به‌دنبال بهترین فیلتر بخار روغن برای کمپرسور یا موتور دیزلی در تهران و ایران هستید، فیلتر مهدی انتخابی مطمئن و حرفه‌ای است.